Het decreet Ruimtelijke Ordening: een overgangssituatie

foto: Groep 3 architectuurburo

Momenteel bevindt de wetgeving wat betreft de "Ruimtelijke Ordening" zich in een overgangsfase.
Sinds 2000 is het nieuwe decreet Ruimtelijke Orde van kracht, dat ondertussen al verschillende malen werd aangepast. Dit decreet vormt de wettelijke basis voor het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen, dat het beheer van de overblijvende ruimte in Vlaanderen op een verantwoorde, duurzame manier wil organiseren. Enkele van de doelstellingen zijn bvb.: de stadsvlucht tegengaan door een "positief grootstedelijk beleid", de concentratie van woon- en werkfuncties in landelijke gebieden en de optimalisatie van de bestaande infrastructuur.

Leidraad hierbij zijn de "structuur-en uitvoeringsplannen" op gewestelijk, provinciaal en gemeentelijk niveau, waarin de beleidslijnen omtrent Ruimtelijke Ordening én de implementatie ervan per niveau (in principe voor 5 jaar) vastgelegd worden. Deze plannen zullen geleidelijk aan de tot hiertoe gehanteerde gewestplannen en gemeentelijke bijzondere plannen van aanleg (BPA's), die de bestemming van elk lapje grond vastleggen, vervangen.

Daarnaast voorziet het decreet ook in meer bevoegdheden voor de gemeenten, wat o.a. resulteerde in een nieuwe procedure voor de aanvraag van een "stedenbouwkundige vergunning", waarbij in veel gevallen het advies van de "gemachtigde ambtenaar" van stedenbouw (gewestelijk stedenbouwkundig ambtenaar) niet meer nodig is en de gemeente zelfstandig vergunningen mag afhandelen. Hierdoor kan de vergunningsprocedure aanzienlijk verkort worden, en bovendien is de gemeente vaak beter geplaatst om bepaalde dossiers te beoordelen.

Deze nieuwe procedure treedt echter slechts in voege wanneer de gemeenten zogenaamd "ontvoogd" zijn oftewel beschikken over een goedgekeurd ruimtelijk structuurplan, een plannenregister, een vergunningenregister, een register van onbebouwde percelen en een gemeentelijk stedenbouwkundig ambtenaar. Momenteel voldoen veel gemeenten echter nog niet aan alle vijf voorwaarden.

Dit betekent dat in de meeste Vlaamse gemeenten alsnog het "oude vergunningssysteem" van toepassing is. Ondertussen mogen echter op gemeentelijk niveau in bepaalde gevallen al wel vergunningen uitgereikt worden, bij voorbeeld wanneer het gaat om het bouwen of verbouwen van woningen met een bouwvolume onder de 1000 m³, gelegen in een woongebied. Bovendien zijn tegenwoordig toch al heel wat aanvragen vrijgesteld van het advies van de gemachtigde ambtenaar. In de praktijk betekent dit dat je met een beetje geluk je vergunning binnen een redelijke termijn op zak kan steken.

Meer info op: www.ruimtelijkeordening.be