bouwgids
ruwbouw
voorbereidende werken 
ruwbouwGevelstenen uit gebakken klei
 |
 |
| foto: Terca |
Een gevel uit gevelstenen wordt los van de dragende binnenmuur opgetrokken. De ruimte tussen gevelsteen en binnenmuur (de spouw) wordt gebruikt om eventuele bijkomend isolatiemateriaal te plaatsen en/of als verluchtingsruimte om het droogblijven van de gevelsteen te bevorderen.
Gevelstenen zijn verkrijgbaar in een uitgebreide variëteit aan bakvormen, kleuren en formaten. Bepaal je keuze niet enkel op de stalen bij de handelaar, maar vraag referentieadressen zodat je de gevelsteen van je keuze eens toegepast kan zien.
Soorten gevelstenen
Naargelang de productiemethode worden bakstenen onderverdeeld in drie categorieën: handvormstenen, vormbakstenen en strengpersstenen.
>Handvormstenen
Bij handvormstenen wordt de oude manier van handmatig bakstenen maken op industriële wijze nagebootst. De klei wordt in houten bakvormen geworpen en aangedrukt. De stenen worden gekenmerkt door nerven en een ongelijkmatig oppervlak en zijn beschikbaar in een waaier aan effen of meer genuanceerde kleuren.
>Vormbakstenen
Dit is een afgeleide van de handvormsteen. De klei wordt hierbij harder in de vormbakjes aangedrukt en extra nagewalst. Vormbakstenen zijn dan ook meer afgelijnd en vertonen geen nerven.
>Strengpersstenen
Hierbij wordt de klei in een lange streng geperst en meteen daarna op baksteenformaat
gesneden. Deze methode maakt het gemakkelijk om ook grotere formaten te produceren. De kleur van strengpersstenen wordt bepaald door de kleisamenstelling en de baktemperatuur. Ze vertonen een mooi en strak egaal uitzicht, wat ze bijzonder geschikt maakt voor een moderne bouwstijl.
 |
 |
 |
| foto's: Terca |
Kleuren
Waar je vroeger de keuze had tussen een beperkt aantal kleuren is het kleuraanbod nu enorm uitgebreid. De keuze van de gevelsteen, zowel de soort als de kleur is bepalend voor het uitzicht van je woning. Belangrijk is te kiezen voor een kleur die harmonieert met de andere elementen van de woning, zoals het dak, de ramen en de deuren.
Formaten
Ook het formaat van de steen bepaalt mee het uitzicht van je gevel. Er zijn verschillende formaten mogelijk , maar in België is module 50 (l/b/h 190/90/50 mm) het meest gebruikelijk. Hou er rekening mee dat hoe kleiner je de steen kiest, hoe groter het belang van de voeg voor je gevel wordt.
Sinds kort zijn er ook smallere gevelstenen op de markt waardoor er meer isolatie in de spouw kan geplaatst worden, zodat je de energieprestatie van je woning kan verbeteren.
Metselverbanden
Bij het metselverband wordt meestal niet echt stilgestaan. Ieder metselverband heeft nochtans zijn eigen karakter en bepaalt in grote
mate de uitstraling van de gevel. De lijst van mogelijke metselverbanden is bijna
onuitputtelijk.
Metselverbanden bestaan meestal uit één of meerdere van de volgende elementen:
- een strek (een hele steen)
- een klezoor (een driekwartsteen)
- een kop (een halve steen)
Voeg
Ook bij de kleurkeuze van je voegmortel laat je je best leiden door de kleur van je gevelsteen, de dakbedekking en de ramen. De voegmortel kan het uitzicht van je gevel namelijk sterk beïnvloeden. Met een blekere voegmortel zal je gevel een lichte indruk geven, terwijl je met een donkere voegmortel net het tegenovergestelde effect realiseert. Kies je voor een voegmortel met ongeveer dezelfde kleur als je gevelsteen, dan krijgt je gevel een egaal uitzicht. Denk eraan dat ook het verlijmen en dunmetselen van gevelstenen tot de mogelijkheid behoort. Met deze techniek komen de bakstenen dicht tegen elkaar te liggen en wordt voegen overbodig. Zo bekomt je eveneens een gevel met een egaal uitzicht.
>Verlijmen
Het verlijmen van gevelstenen zit in de lift.
Daarbij worden de stenen met elkaar verbonden door een dunne laag lijmmortel.
De voeg is erg fijn en nagenoeg onzichtbaar. In tegenstelling tot wat veel mensen
denken is het niet de dikte van de voeg die de hechtsterkte bepaalt, maar de aard
van de lijmmortel. Verlijmen van gevelsteen is ideaal voor het realiseren van grote homogene vlakken, hedendaagse gedurfde verbanden, welvingen of rondingen in de gevel. Een verlijmde gevel ziet eruit alsof de stenen gewoon werden gestapeld. De gevel krijgt een massiever
karakter; de stenen komen op de voorgrond in plaats van het voegwerk.
>Dunmetselen
De dunmetseltechniek zorgt, net zoals bij het lijmen, voor een massieve gevel waarbij de kleur van de steen bepalend is. In plaats van de gebruikelijke voegen van 12 tot 15 mm, heb je hier voegen van rond de 5 mm. Dunmortels worden aangebracht met een kleiner truweel op voegdiktes van 4 tot 7 mm. Dunmortel is beschikbaar in verschillende kleuren.
Verlijmen en dunmetselen geven een quasi identieke esthetiek. Het verschil zit hem in de technische karakteristieken van de mortels en de manier van aanbrengen. De aard en de moeilijkheidsgraad van de toepassing of het project en de expertise van de aannemer zullen tevens meebepalend zijn in de keuze voor de ene of de andere techniek.
Steenstrips
Steenstrips kunnen van pas komen bij renovatie of bij je interieurafwerking. Ze zijn aangewezen voor gebruik op plaatsen waar je niet over de klassieke steenbreedte van minimum 9 cm beschikt. Er zijn verschillende soorten op de markt. Je hebt steenstrips die gezaagd worden uit volwaardige stenen en dus niet van volle gevelstenen te onderscheiden zijn. Daarnaast bestaan er ook verschillende imitatieproducten uit kunststof of andere materialen.
