Een huis kopen als samenwonenden: de tontine

foto: Team Construct

Ben je niet getrouwd en dit ook niet van plan, en overweeg je samen met je partner de aankoop van een woning, dan moet je zeker stilstaan bij de gevolgen wanneer één van beide overlijdt.

Sinds begin 2000 kunnen samenwonenden in het Vlaamse Gewest hun relatie een juridische basis geven met een verklaring van "wettelijke samenwoning" waardoor qua successierechten hetzelfde tarief geldt als bij gehuwde paren. Via een testament kunnen beide partners hun helft van het huis nalaten aan de langslevende partner, zonder dat die hoge successierechten moet betalen (ook in Brussel en Wallonië werd er aan een betere regeling voor samenwonenden gewerkt).

Heeft de overleden partner echter nog wettige erfgenamen (kinderen, ouders,...), dan hebben deze recht op een deel van de nalatenschap. Om in het huis te kunnen blijven wonen moet de overblijvende partner deze erfgenamen uitkopen.
Dit kan je vermijden door de notaris in de aankoopakte een tontine of beding van aanwas te laten opnemen. Hierbij wordt bij het overlijden van de eerste partner de overblijvende partner als enige eigenaar beschouwd en moet deze geen successierechten betalen maar registratierechten op het deel van de overledene.

Er zijn 2 mogelijkheden: via een "tontine in volle eigendom" gaat het deel van de overledene integraal over op de langslevende en worden eventuele erfgenamen buiten spel gezet. Meestal is het niet de bedoeling wettige erfgenamen te onterven en wordt er gebruik gemaakt van "een tontine in vruchtgebruik". De overgebleven partner kan hier over de volledige woning blijven beschikken en de erfgenamen krijgen hun deel in naakte eigendom tot het overlijden van de 2° partner.

Ondertussen is er, afhankelijk van gewest tot gewest, heel wat veranderd op het gebied van successierechten voor samenwonenden. Informeer je dus grondig bij je notaris over de juiste modaliteiten van dit speciale beding en bekijk samen met hem of in jou specifiek geval de tontine al dan niet fiscaal het interessantst is !